Kent Devletinden İmparatorluğa

Demokrasi nedir? Demokratik yapılar ve mekanizmalar nelerdir? Demokrasinin, tek kişinin ya da kitlelerin tiranlığına dönüşmesi nasıl engellenir? Bireyin devlet karşısındaki yeri ne olmalıdır? Siyasetin, ahlak ya da dinle bir ilişkisi var mıdır? Güncelliğini sürdüren bu ve benzeri sorular, ilk kez Eski Yunan kent devletlerinden Roma İmparatorluğu'na uzanan süreç içinde ele alınıp, uzun uzadıya tartışılmıştır. Öyleyse bugünü anlamak, zorunlu olarak Sokrates, Platon, Aristoteles gibi düşünürleri bilmeyi gerektirmektedir. "Siyasal Düşünceler" dizisinin bu birinci kitabı, işte bu gereği yerine getirmektedir. BlRlNCl BÖLÜM TOPLUMSAL YAPI VE SIYASAL GELlŞMELER .... .............................. ll 1- POLIS .................... ............................. .......... .......... ......................... !! II- EKONOMIK DÜZEN VE TOP LUMSAL SINIFLAR ....................... 18 lll- SIYASAL GELİŞMELER ................... ............................................... 24 A- Krallıktan Azınlık Yönetimine . . ................................................ 24 B- Yasa Kavramındaki Degişimler .............. ................................... 27 C- Solon'un Reformlan ............ . . . . .................................... ........ ...... 30 Ç- Tiranlıktan Demokrasiye .......................................................... 35 D- Demokrasi nin Evreleri .............................................................. 41 E- Savaşlar ve Polisin Sonu ........................................................... .47 IKINCİ BÖLÜM DO(;A FELSEFESINDEN DEMOKRASI DÜŞÜNCESINE .................... 53 1- DO(;A FELSEFESI . . . . . . . . . ................................ ................................. 53 A- lyonya Felsefesi ............... .......................................................... 57 a- Thales ....................... . . ... . . . . . . ................................................. SS b- Anaksinıandros . . . . .. .. ...... . . . . . . . . . .......................... ................... 59 c- Anaksimenes ........................................................................ 60 ç- Herakleitos ........................................................................... -B- Güney İtalya Felsefesi ............................................................... 67 a- Pythagoras ............................................................................ 6 7 b- Elea Okulu . . . . . . . ............................. .. .. ................................... 69 C- Demokrasilerin Doğa Felsefecileri ................................... ......... 71 a- Empedokles ...... . ... . . . . ............... ............................................. 7ı b- Anaksagoras ................. ........................................................ 72 c- Demokritos .......... . . . . .. . ........................................................ .. 74 SOFIST DÜŞÜNCE . . . . . . . . ......................... .. .. .. .............. ........... ........ 77 A- Birinci Kuşak Sofistler.................................................... ........... 83 B- Ikinci Kuşak Solistler ................................................................ 95 DEMOKRASI ÜZERINE DÜŞÜNCELER ...................................... ıo8 A- Demokrasiye Olumlu Yaklaşımlar ............................... . .......... ıo8 a- "Herodot Tarihi"nde Demokrasi....... .................. ... .... ........ ıos b- Perildes'in "Cenaze Töreni Söylevi" .............................. ..... ı ıo c- E de biyatta Sofistik-Demokratik Düşünceler ... . ...... . . . .. . .. .. . . ı ı 5 B- Demokrasi ye Olumsuz Yaklaşımlar ........................... . . . . ......... ı ı9 a- Aristophanes'in Komedyalan .......... ................................... ı ı 9 b- Yaşlı Oligark'ın " Atinahlann Anayasası" ............................ 1 22 c- Demokrasi Düşmanı Ksenophon ....................................... ı 25 ç- lsokrates'in Arayışları....................... . . . .. ............................. ı 28 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM SIYASETIN AHLAKLAŞTIRILMASI: SOKRATES ............................... ı 33 1- YAŞAMI VE KlŞ!LIGl... .................... ............ ................................. 134 II- BILGl-ERDEM ÖZDEŞUG1 ...................................... .. .................. 139 A- Bilgi Kuramı ................................................. .. .... ..................... ı 39 B- Ahlak Kuramı .............. ........................ .................................... ı44 lll- TOPLUMSAL VE SIYASAL DÜŞÜNCELERI . ............................... ı48 IV- SOKRATES'lN YARG lLANMASI VE ÖLÜMÜ................ .............. ı60 V- KÜÇÜK SOKRATESÇl OKULLAR ... . ..... ....... ............................... ı65 A- Kyrene Okulu .......................................................................... ı67 B- Kynikler Okulu ................................ . . .. . . ................................. ı 7ı DÖRDÜNCÜ BÖLÜM POLIS tÇlN lDEAL ÇÖZÜMLER: PLATON .................. . .................... ı8ı 1- YAŞAMI VE YAPlTLARI . . . . ................................. .. .... .................... ı82 II- lDEALAR FELSEFESI ...................................................... ............. ı89 A- Ideaların Gerçekliği.. .. ... ............................................ .... .. .. ...... ı90 B- Yanılsamaların Ötesindeki Gerçek Bilgi... ............................... ı95 C- Ruhsal Yapı ve Bilgiye Ulaşma ................................ ................ ı 99 Diyalektik ve Evrensel Söylem ............................... ......... ........ 206 D- lyi ldeası ya da Varhk .............................................................. 210 lll- DEVLET VE YÖNETIM BlÇlMLERl ............................................ 214 A- Devletin Kökeni ve Dokusu ........... . ....... .............................. . . . 216 B- Yönetimlerin Dolaşımı ....... . . .......... ..................... . ................... 220 a- Patriarşi ................... ....... .. ....... ........................................ . . . 221 b- Monarşi ve Aristokrasİ ....................................................... 222 c- Timokrasi ..................... . . . . . . . ............................................... 223 ç- Oligarşi. .............................................................................. 224 d- Demokrasi ..................................................... . .................... 226 e- Tiranhk ..................................... .......................................... 230 IV - lDEAL DEVLET ........................................................................ .... 234 A- Ideal Devletin Yapısı ve Toplumsal Düzeni ............................ 235 B- Koruyucular Sınıfı. .................................................................. 244 a- Koruyuculann Egitimi ............... . . . . .. . .. . . .. . . . . . . . . . . ................. 246 b- Koruyuculann Yaşamı ................................................ ........ 251 C- Filozof Devlet Adamı ................. ................................... .......... 259 a- Filozofun Yetişmesi. ......... . ... . ... . .............. ........................... 260 b- Filozofun Devi etin Başına Geçmesi.................................... 261 c- Filozofun Yönetimi ve Yasalan .......................................... 264 Ç- Ideal Devletin Bozulması ........................................................ 269 D- Ideal Devletin Ideolojik Boyutu .... ............................... .. ......... 271 V- TANRlSAL KRAL ....................... .............................. ..................... 274 A- Politika Bilimi .......................... . .... .......................................... 274 B- Y asasız Yönetirnin Meşrulugu ................... .. . .. . ........................ 277 C- Yasalara Yöneliş .............. . .. . .. . .............................................. .... 281 VI- lKlNCl EN IYI DEVLET ............................ .. . . . . . .. . . .. . . . ................... 283 A- Temel likeler ........................................................................... 284 B- Cografi Konum ve T oplumsal Yapı.. ......................... . ... .......... 287 C- Siyasal Yapı ............................................. ................................ 295 Ç- Egitim ve Din Sorunu ....... . . .. .. ................................................ 301 D- lkinci En Iyi Devletin Ideolojik Boyutu .................................. 305 C-Ç-lll- SIYASALA-B-C-Ç-D-E-F-Doga Sorunu ve Evrensel Düzen ....................... ..... ..... ............ 328 Ruhsal Yapı ve Ahlak ögretisi.. . . . ..... ........................... ............ 330 DÜŞÜNCELERI ............................................................. 338 Toplumsal-Siyasal Hayvan ..... ... .. ..................................... ....... 340 Platon'u Yık ma Ugraşı.. . ... .. ... . .. . ... .. ..... ........... ..... . .. . . .......... . .. . . 348 Siyasal Yönetimler ........ ...................................... ........ ............. 353 a- Monarşi (Krallık) ..... . . . . . . .............. . ... . . .. . . ............. . .. . . ... . . .. .. . 358 b- Tiranlık (Despoduk) ............................................. ....... . . . . . . 359 c- Aristokrasi .. . .. . . . . . .. ... .. ..... .................... . .... . .. .......... .... ... . ...... 360 ç- Oligarşi ...................... ........ .... ..... . .. . .............. . . .............. . ..... 361 d- Demokrasi ............................... . .. . .. . ............... . .... ................ 362 e- Politeia ... ........................................... .. .. ............ ................. 363 Devrimler Kuramı ............... . ........ .......... .. . . ......... . ................... 364 a- Devrimierin N edenleri . .. .. . . . ... . .. .. ..... . .. . . . . . . ......................... 365 b- Devrimierin Önlenmesi ........... ................................... .... . ... 367 Kurulabilir En Iyi Yönetim ......... . .. . . .................. . . .... ............... 370 Ideal Devlet . . ............................. .. ................ . ........................... 374 Aristoteles'in Ideolojisi. ........................................................... 381 ALTINCI BÖLÜM POLISIN ÇÖK ÜŞÜNDE SIYASAL DÜŞÜNÜŞ . . . . ................ . . . . . . . ......... 387 I- HELENISTlK FELSEFE ................ ....... ............. . ................... .. ...... 387 U- EPIKUROSÇU OKUL.. .................................................................. 393 A- Epikuros'un ve Epikurosculugun Yaşamı. .............................. 393 B- Epikuros'un Felsefesi . . . ............... ........ ........... .... ... . .. . . .......... . . . 396 a- K anon (Mantık) . . .. .................. .... . . . .. . . ...................... .......... 396 b- Physeus (Fizik) ..... . .......... . ... . ............. . ................... . ........ . . . 398 c- Ethika (Ahlak) .. ........ .... . . . ........... ... . . . .. . . . . . . . .. . ............ . . . . ..... 402 C- Epikuros'un Siyasal Düşünceleri.. ......................... .... . .. . . .. . . ..... 406 lll- STOA OKULU ............... . . . . . . . . .. . ....... . . .. . . . .. .. .. . . . . . .. .... ....... .. . . .. . . .. . . . 416 A - Eski Stoa Düşünüderi . . . ........... ................. . . ........ . . . . .... . . . . . . ...... 416 B- Stoacı Felsefe . . ... . . ......... . . . . ... ........... . . . .......... .... .. . . . . . . ................ 419 a- Mantık .......................... . .. . . . ................................ . ............... 4 I 9 b- Fizik (Metafizik) .. . . ....... ..... . . .. . . . . .. ... .. . .. . . ... . . . . . . . . . . . . . .. . .. . . . . .. . 420 c- Ethika (Ahlak) . . . . ............. . .. .. ............. . .................. .. . . .. . . ..... 424 C- Stoacıhgın Siyasal Düşünceleri .... . . .. . . . .... . . . . . . ....... .. . . . . . . . . ......... 429 KAYNAKÇA ................................. .......... ....... ...................... ...... .......... 437 ÖZEL AD DiZINI ................................ . . . . . . . ........ ... ..... . ..... .. ........... .. ... . 451 Mehmet Ali Ağaoğulları. Includes Bibliographical References (p. 405-412) And Index.